Door Ruben Meijer, taxateur edelmetaal · gepubliceerd 15 juli 2026 · bijgewerkt 1 augustus 2026

Goud herkent u aan het keurteken, het gewicht en de reactie op eenvoudige tests, maar zekerheid krijgt u pas met een zuurtest, een dichtheidsmeting of een XRF-analyse. Thuistests geven hooguit een indicatie en kunnen een sieraad beschadigen. Voor een betrouwbare uitslag kunt u gratis en vrijblijvend langskomen bij onze balie in Monnickendam of Amsterdam.

Keurtekens en gehaltestempels lezen

Vrijwel elk gouden sieraad dat in Nederland is verkocht, draagt een stempel dat het gehalte aangeht. De bekendste keurtekens zijn 333, 375, 585, 750, 916 en 999, waarbij het getal het aantal duizendste delen zuiver goud weergeeft. Een stempel van 585 betekent dus 58,5 procent goud, aangevuld met andere metalen zoals zilver, koper of palladium.

Naast het gehalte staat er vaak een keurmerk van de Waarborg, herkenbaar aan een klein beeldmerk zoals een zwaan, een luipaardkop of een cijfer in een schild. Dit merk garandeert dat het gehalte door een onafhankelijke instantie is gecontroleerd. Gebruik altijd een loep om deze stempels te bekijken, want ze zijn vaak nauwelijks een millimeter groot en slijten door jarenlang dragen.

Let op verwarrende afkortingen

GP of gold plated: een dun laagje goud over een ander metaal
GF of gold filled: een dikkere gouden laag, mechanisch verbonden met het kernmetaal
Vermeil: verguld zilver
925: dit is zilver, geen goud, ondanks de gelijkenis met goudstempels

Deze aanduidingen wijzen op een verguld of gedoubleerd sieraad en niet op massief goud. Het is een van de meest gemaakte vergissingen bij het zelf beoordelen van sieraden.

De magneettest als eerste indicatie

Goud is niet magnetisch. Houdt u een sterke magneet tegen een sieraad en trekt het duidelijk aan, dan zit er zeker een ijzerhoudende legering of een kern van een ander metaal in. Reageert het sieraad niet op de magneet, dan zegt dat nog niets zeker, want ook koper, messing, zilver en aluminium zijn niet magnetisch. De magneettest kan alleen namaak uitsluiten die op ijzerbasis is gemaakt, verder niet.

De zuurtest en de toetssteen

Bij een zuurtest wordt een klein streepje metaal van het sieraad op een zwarte toetssteen gezet. Daarna druppelt de taxateur een zuur van een specifieke sterkte op dat streepje. Blijft de streep intact, dan haalt het metaal het gehalte dat bij dat zuur hoort. Lost de streep op of verkleurt hij, dan is het gehalte lager of gaat het om een ander metaal.

Deze methode is al decennia in gebruik binnen de edelmetaalhandel en is betrouwbaar wanneer hij met de juiste zuren en referentienaalden wordt uitgevoerd. Het nadeel is dat er een klein sporencontact met het sieraad ontstaat, al is de schade nauwelijks zichtbaar. Voor waardevolle of antieke stukken wordt daarom bij voorkeur gekozen voor een niet destructieve methode zoals XRF.

Dichtheidsmeting: het gewicht als bewijs

Goud heeft een zeer hoge dichtheid van ongeveer 19,3 gram per kubieke centimeter, ruim hoger dan koper, messing of zilver. Door het gewicht van een sieraad in lucht en in water te vergelijken, kan de dichtheid worden berekend volgens het principe van Archimedes. Wijkt de uitkomst duidelijk af van de dichtheid die bij het gestempelde gehalte hoort, dan is er reden voor nader onderzoek.

Wat u zelf kunt controleren

Een gouden ring voelt merkbaar zwaarder dan een gelijk gevormde ring van messing
Verguld sieraad slijt op plekken die veel schuren, zoals de binnenkant van een ring of de rand van een sluiting
Onder de sleetplek schemert vaak een andere kleur door, een teken van een basismetaal onder het laagje goud

XRF-analyse: de definitieve meting

Een rontgenfluorescentiemeter, kortweg XRF, leest de metaalsamenstelling van een sieraad uit zonder het te beschadigen. Het apparaat stuurt rontgenstraling op het oppervlak en meet welke straling terugkaatst. Binnen enkele seconden verschijnt op het scherm een exacte procentuele samenstelling van goud, zilver, koper en eventuele andere metalen.

Deze methode wordt gebruikt bij twijfelgevallen, ongestempelde sieraden en oudere stukken waarvan het keurmerk niet meer leesbaar is. Een aandachtspunt is dat XRF alleen het oppervlak meet, wat bij een dik verguld of gedoubleerd sieraad tot een te positieve uitslag kan leiden. Een ervaren taxateur combineert de meting daarom altijd met een visuele controle en eventueel een aanvullende zuurtest op een onopvallende plek.

Doublé en verguld goud herkennen

Doublé, ook wel gold filled genoemd, bestaat uit een basismetaal met daaromheen een relatief dikke laag goud die mechanisch is aangebracht. Verguld goud, of gold plated, heeft een veel dunnere laag die vaak elektrochemisch is aangebracht. Beide vormen bevatten dus geen massief goud, ook al kan de buitenkant er identiek uitzien.

Kijk op plekken die veel slijten, zoals ringranden of sluitingen, naar een afwijkende kleur
Controleer op stempels als GP, GF, plaqué of vermeil
Let op een opvallend laag gewicht in verhouding tot de afmeting van het sieraad
Bij twijfel geeft alleen een zuurtest of XRF-meting uitsluitsel

Waarom thuistests beperkt zijn

Op internet circuleren allerlei huis, tuin en keukentests, zoals bijten in het metaal, ermee krassen op keramiek of azijn erover druppelen. Deze methoden geven in het beste geval een vage indicatie en kunnen het sieraad blijvend beschadigen. Azijn en andere huishoudelijke zuren zijn bovendien te zwak of juist te grillig om een betrouwbaar onderscheid tussen goudgehaltes te maken.

Een gecombineerde beoordeling met keurtekencontrole, dichtheidsmeting, zuurtest en XRF-analyse geeft wel een sluitend antwoord. Deze combinatie is precies wat een ervaren taxateur binnen enkele minuten uitvoert, kosteloos en zonder verplichtingen.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf met zekerheid vaststellen of iets goud is?

Met een loep en een magneet kunt u een eerste inschatting maken, maar zekerheid krijgt u alleen met professionele apparatuur zoals een XRF-meter of via een zuurtest.

Is een gestempeld sieraad altijd echt goud?

In de meeste gevallen wel, maar stempels kunnen vervalst zijn of van een ander sieraad zijn overgenomen. Bij twijfel is een aanvullende meting verstandig.

Beschadigt een taxatie mijn sieraad?

Een XRF-meting is niet destructief. Een zuurtest laat hooguit een nauwelijks zichtbaar streepje achter op een onopvallende plek.

Regio Alkmaar wordt vanuit onze balies in Monnickendam en Amsterdam bediend, zodat u ook daar terechtkunt voor een gratis controle van uw sieraden.

Verder lezen

Twijfelt u over de echtheid of het gehalte van uw sieraden? Vraag een gratis taxatie aan en kom langs op 0299 653 023.

Goud herkennen en testen